Dr. Μιλτιάδης Τ. Ματκάρης
Κέντρο Μαιευτικής - Γυναικολογίας και Υπογονιμότητας


Εμβόλιο κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

Τι είναι το εμβόλιο κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας;

Είναι ένα εμβόλιο που προφυλάει από δύο στελέχη του HPV (τύποι 16 και 18). Οι τύποι αυτοί προκαλούν το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι γυναίκες που εμβολιάζονται δεν «κολάνε» τους δύο αυτούς τύπους του ιού. Το εμβόλιο ΔΕΝ προστατεύει από τα υπόλοιπα καρκινογόνα στελέχη και γι’ αυτό ο ετήσιος έλεγχος με τεστ Παπανικολάου πρέπει να συνεχιστεί και στις γυναίκες που εμβολιάστηκαν.

Προφυλάει το εμβόλιο και από τα κονδυλώματα;

Το ένα από τα δύο εμβόλια που κυκλοφορούν (Gardasil) προφυλάει και από τους τύπους 6 και 11, που είναι υπεύθυνοι για τα κονδυλώματα σε ποσοστό 90%. Ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι τα κονδυλώματα δεν προξενούν καρκίνο.

Είναι ασφαλές;

Ναι. Το εμβόλιο έχει γίνει από το 2006 αποδεκτό από το FDA και το CDC. Έχει μελετηθεί σε χιλιάδες γυναίκες ηλικίας 9 – 26 ετών σε όλο τον κόσμο και η ασφάλειά του συνεχίζει να παρακολουθείται από το FDA και το CDC. Περιέχει μόνο τις πρωτείνες του περιβλήματος, ΟΧΙ τον ίδιο τον ιό, έτσι δεν υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης.

Σε ποιες γυναίκες συνιστάται;

Σε όλες τις γυναίκες από 9 ετών και άνω.

Ποιά είναι η καταλληλότερη ηλικία για τον εμβολιασμό;

Από 9 ετών και άνω. Όσο μικρότερη η ηλικία εμβολιασμού, τόσο πληρέστερη είναι η προφύλαξη. Η εμβολιαζόμενη έχει καλύτερη προστασία, όταν το εμβόλιο γίνει αρκετά πριν αρχίσει σεξουαλική δραστηριότητα.

Γιατί συνιστάται μόνο μέχρι την ηλικία των 26;

Μετά τα 26 δεν κάνει κακό, αλλά στατιστικά θα προσφέρει μικρότερη προστασία.

Πρέπει να έχω ήδη περίοδο και τακτικό κύκλο;

Όχι, αρκεί να είστε από 9 ετών και πάνω.

Πρέπει να καθυστερήσω τον εμβολιασμό μέχρι να γίνω σεξουαλικά ενεργή;

Όχι, αυτό είναι μεγάλο λάθος, που μπορεί να μειώσει πολύ το επίπεδο προστασίας του εμβολίου. Όσο μικρότερη η ηλικία εμβολιασμού, τόσο πληρέστερη είναι η προφύλαξη.

Πρέπει να κάνω πρώτα το τεστ Παπανικολάου γιά να εμβολιαστώ;

ΟΧΙ.

Χρειάζεται να κάνω κάποιες εξετάσεις πριν εμβολιαστώ;

Όχι αν είστε υγιής.

Σε ποιο σημείο του σώματος γίνεται το εμβόλιο;

Στο επάνω μέρος του μπράτσου (δελτοειδής μυς).

Πονάει;

Ελάχιστα, όσο πονάει μια απλή ένεση.

Υπάρχουν παρενέργειες;

Το εμβόλιο HPV δεν φαίνεται να έχει σοβαρές παρενέργειες. Έχουν αναφερθεί ελαφρές ενοχλήσεις όπως ερυθρότητα του σημείου της ένεσης, ελαφρά ζάλη κλπ. Παρ΄ολα αυτά ένα εμβόλιο, όπως όλα τα φάρμακα, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, όπως αλλεργικές αντιδράσεις. Πόσες δόσεις θα χρειαστώ; Το εμβόλιο γίνεται σε 3 δόσεις που χορηγούνται μέσα σε διάστημα 6 μηνών.

Ποιά εμβόλια υπάρχουν;

Δύο εμβόλια, το Gardasil και το Cervarix.

Από τι προφυλάει το Gardasil;

Από τους τύπους 16 και 18 (καρκινογόνοι) και από τους τύπους 6 και 11 (προκαλούν κονδυλώματα, όχι καρκίνο).

Απο τι προφυλάει το Cervarix;

Απο του τύπους 16 και 18 (καρκινογόνοι).

Ποιό είναι το δοσολογικό σχήμα για το Gardasil;

2η δόση σε 2 μήνες μετά την 1η, 3η δόση σε 4 μήνες μετά την 2η.

Ποιό είναι το δοσολογικό σχήμα για το Cervarix;

2η δόση σε 1 μήνα μετά την 1η, 3η δόση σε 5 μήνες μετά την 2η.

Καλύπτεται η αγορά του εμβολίου από τα ταμεία;

Τα δύο εμβόλια που κυκλοφορούν για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας χορηγούνται από τα ασφαλιστικά ταμεία ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΩΡΕΑΝ σε γυναίκες ηλικίας 13-26 ετών. Χωρίς ταμείο στοιχίζει 170 ευρώ η κάθε δόση.

Θα είμαι πλήρως καλυμένη για το ιό HPV και τον καρκίνο;

Όχι. Η προστασία είναι γιά δύο ή τέσσερα στελέχη του ιού (ανάλογα το εμβόλιο). Αυτά τα στελέχη προξενούν το 70% των καρκίνων. Για το υπόλοιπο 30% πρέπει να συνεχίστε καθε χρόνο να εξετάζεστε από Γυναικολόγο και να κάνετε τεστ Παπαπνικολάου.

Υπάρχουν αντενδείξεις;

Δεν πρέπει να εμβολιαστεί μία γυναίκα όταν: έχει υψηλό πυρετό, είναι αλλεργική σε συστατικά του εμβολίου (μύκητες – μούχλα), είναι έγκυος ή προσπαθεί να μείνει έγκυος. Επίσης, οι ασθενείς σε ανοσοκαταστολή μπορεί να μην αναπτύξουν αρκετά αντισώματα μετά τον εμβολιασμό.

Πρέπει οι εμβολιασμένες να συνεχίζουν να κάνουν τεστ Παπανικολάου κάθε χρόνο;

ΝΑΙ, γιατί το εμβόλιο προφυλάει από τα στελέχη 16 και 18 που προκαλούν το 70% των περιπτώσεν καρκίνου, όχι από όλα τα στελέχη.
Κύηση: Δεν συνιστάται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι έρευνες δεν έχουν δείξει να επηρεάζεται το έμβρυο, αλλά τα δεδομένα είναι λίγα και χρειάζονται περισσότερες έρευνες. Αν μία έγκυος πρέπει να κάνει την 2η η 3η δόση της, συνιστάται η αναβολή της δόσης για μετά τον τοκετό. Η λήψη της δόσης δεν συνιστά αιτία διακοπής της κύησης.
Θηλασμός: Δεν θεωρείται αντένδειξη. Δεν επηρεάζεται το νεογνό.

Γιατί δεν εμβολιάζονται και οι άντρες;

Είναι πιθανό ότι εμβολιάζοντας τους άντρες θα επιτευχθεί μείωση της διασποράς του ιού στις γυναίκες και θα μειωθούν και οι (σπάνιοι) καρκίνοι πρωκτού και πέους στους άνδρες. Γίνονται μελέτες που θα καταλήξουν στην αναγκαιότητα του εμβολιασμού στους άνδρες.

Αν έχω ήδη HPV θα θεραπευτώ με το εμβόλιο;

Το εμβόλιο αφορά την ΠΡΟΛΗΨΗ και όχι την θεραπεία από στελέχη του ιού HPV.

Αν έχω ήδη HPV, πρέπει/μπορώ να κάνω το εμβόλιο;

Ναι, το εμβόλιο σας προφυλάει από 4 τύπους HPV. Εσείς είναι απίθανο να έχετε και τους 4. Ακόμη και αν τους έχετε, δεν υπαρχει αντένδειξη.

Είναι αποτελεσματική η προστασία;

Οι μελέτες δείχνουν αποτελεσματικότητα 100% στην εμφάνιση προκαρκινικών ή καρκινικών βλαβών.

Πόσο κρατάει η προστασία;

Οι έρευνες λένε για μεγάλο χρονικό διάστημα (πάνω από 10ετία). Συνεχίζονται οι έρευνες επί του θέματος.

Αν οι δόσεις δεν γίνουν στα σωστά χρονικά διαστήματα ή δεν γίνουν και οι τρεις, χάνεται τελείως η προστασία;

Δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα για το πόση προστασία παραμένει σε αυτές τις περιπτώσεις, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ακολουθείται το σωστό πρόγραμμα εμβολιασμού.

Υπάρχουν άλλοι τρόποι να προλάβουμε τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας;

Ναι, το τεστ Παπανικολάου και η ετήσια γυναικολογική εξέταση μειώνουν την πιθανότητα αυτού του καρκίνου, αλλά δεν την εξαλείφουν.Στις χώρες που το τεστ Παπανικολάου εφαρμόζεται σωστά, υπάρχει μείωση του καρκίνου του τραχήλου κατά 70-85% Η μέθοδος που έχει τα καλύτερα αποτελέσματα είναι ο εμβολιασμός ΚΑΙ ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος με τεστ Παπανικολάου.